Στο αγαπημένο και πολύ cult cinema Άστυ, επί της οδού Κοραή παρακολούθησα τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, με αρκετές διακρίσεις από τις Κάννες και πολλές απόψεις που διίστανται. Πολλοί την θεωρούν το θαύμα που θα δώσει πνοή στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, άλλοι πάλι μια ωμή ταινία που δεν αξίζει το κόστος του εισιτηρίου της.
Περιττό να αναφέρω ότι από την αίθουσα βγήκα με ταχυπαλμία. Πίστευα ότι στο στομάχι μου έπεσε βόμβα και στην ψυχή μου προκλήθηκε 9 ρίχτερ δόνηση. Ένα σπίτι παγίδα, για τρία ενήλικα παιδιά που οι αρρωστημένοι/αυταρχικοί γονείς τα κρατούν σε μια ουτοπία, φυλακισμένα, εκτός πραγματικότητας, ενώ με παράνοια τα εκπαιδεύουν σαν «ζώα». Τρυφερότητα-συναίσθημα-αγάπη απολύτως πουθενά!
Από τις πιο σοκαριστικές σκηνές : Η μητέρα συνοδεύει τα παιδιά της στην αιμομιξία, οι τιμωρίες που ακολουθεί ο πατέρας για όσους «παραστρατούν», οι εξηγήσεις που δίνονται στις εύλογες απορίες των παιδιών, ο τρόπος «διαφυγής» της μεγαλύτερης κόρης. Όλες οι σκηνές είναι μία προς μία συγκλονιστικές, με βαθύτατα μηνύματα και παγερή απόδοση. Πραγματικά αισθάνεσαι ότι κάποιοι άνθρωποι δεν πρέπει να γίνονται ποτέ γονείς!
Βλέποντας την ταινία παραλλήλισα το θέμα της με την ιστορία της Ελένης από το Κωσταλέξι. Όταν το Νοέμβριο του 1978 άνοιξαν οι πόρτες στο ισόγειο ενός σπιτιού και εμφανίστηκε η 47χρονη Ελένη Καρυώτη, έπειτα από 29 ολόκληρα χρόνια, που λόγω του εγκλεισμού της έχασε και το χάρισμα το λόγου. Αιτία για τον εγκλεισμό της από τους γονείς και τα τρία αδέλφια της ήταν μία ερωτική σχέση, που είχε συνάψει στα χρόνια του Εμφυλίου με το δάσκαλο του χωριού. Ολόκληρο το χωριό κατηγορήθηκε για την ιστορία αυτή, καθώς, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, γνώριζε για τον εγκλεισμό της γυναίκας. Τα αδέλφια οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη, όπου και αθωώθηκαν, ενώ λίγα χρόνια αργότερα η Ελένη Καρυώτη εξαφανίστηκε.
Όπως επίσης το θλιβερό περιστατικό στο Ζευγολατιό Κορινθίας, τον Απρίλιο του 2004. Ένας 46χρονος πατέρας βίαζε επί 20 χρόνια τις κόρες του, ενώ σκότωσε και ένα από τα παιδιά που έκανε με μία εξ αυτών.
Άλλη μια ιστορία εξελίσσεται στην Αισύμη Αλεξανδρούπολης, όπου ένα ηλικιωμένο ζευγάρι κρατούσε για 20 χρόνια έγκλειστη στο σπίτι, την 28χρονη κόρη του. Ήταν ίσως η μοναδική υπόθεση, που τον Ιανουάριο του 1994 έφτασε στο φως έπειτα από κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, καθώς το περιστατικό κατήγγειλε ο ιερέας του χωριού.
Ενώ το κερασάκι στην τούρτα έρχεται από την Ερμιόνη. Μιλάμε για τη γνωστή υπόθεση Δουρή. Ο πατέρας κακοποιεί σεξουαλικά και σκοτώνει τον ανήλικο γιο του. Ενώ η σύζυγος και μητέρα των παιδιών του τον καλύπτει!
Εχθές το βράδυ δεν μπόρεσα να κοντρολάρω την πίεση μου. Ένιωσα ξαφνικά συνένοχος στο θέαμα που παρακολουθούσα και ούτε καν χαμογέλασα στις υποτιθέμενες αστείες /τραγελαφικές ατάκες της ταινίας. Μπορώ να αντέξω τις βίαιες ταινίες, τα ψυχολογικά θρίλερ, το άπλετο αίμα, τις εν ψυχρώ δολοφονίες αλλά ότι παρουσιάζει παιδιά-κακοποίηση ψυχής & σώματος από γονείς, δεν μπορώ να το δεχτώ. Με πιάνει το γαμώτο! Η άποψη μου είναι πώς ο σκηνοθέτης έδωσε τον καλύτερο του εαυτό, το θέμα θα πρέπει να τους αγγίζει όλους. Κάποιες ταινίες όσο σκληρές κι αν είναι πρέπει να τις παρακολουθούμε, να διαμορφώνουμε οι ίδιοι άποψη και να αποφεύγουμε τις συμπεριφορές των πρωταγωνιστών.
Βόλτες με cinema,
Jane
Καλησπέρα,
Έπεσα πάνω στο blog σου σερφάροντας στο ιντερνετ και μιας και αναφέρεσαι στον κυνόδοντα, που έτυχε να το δω πριν μία βδομάδα, είπα να γράψω κάτι.
Βασικά, είναι καλό ταινιάκι. Λέω ταινιάκι, γιατί ο σκηνοθέτης το κανε με τρόπο ώστε να αποσπάσει σχόλια σαν κι αυτό που έγραψες και να δημιουργήσει εικόνες και συναισθήματα, μάλλον, σαν κι αυτά που ένιωσες (γιατί δεν ξέρω, στην τελική, πως την είδες την ταινία).
Στην προσπάθεια του αυτή, ο κ Λάνθιμος πέφτει σε διάφορες αντιφάσεις. Η κυριότερη από αυτές, είναι η ρήξη κοινωνικού και βιολογικού πλαισίου. Δηλαδή, τομή στην ταινία, αποτελεί η αιμομικτική σχέση των αδερφών. Για το υπόλοιπο μισό της ταινίας, ο ψυχισμός της κοπέλας, που έπεται των γεγονότων, παρουσιάζει μια μεταβολή που έχει άμεση σχέση με την αιμομικτική αυτή σχέση. Κι εδώ, εγείρεται η εξής απορία : πως γίνεται, αφού τοποθετείς μια οικογένεια έξω από το κοινωνικό, να εμφανίζει κοινωνικές συμπεριφορές και να επηρεάζεται από μια τέτοια σεξουαλική πράξη? Εκτός, κι αν ο κ Λανθίμης, θεωρεί ότι ο έρωτας είναι κάτι το βιολογικό, οπότε η συμπεριφορά της κοπέλας εξηγείται. Στην περίπτωση αυτή, δεν πρέπει να προτάσσει τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Τέλος πάντων, είχε καλές σκηνές, ομολογώ. Ιδίως η τελευταία σκηνή με το πορτ μπαγάζ, το οποίο αποτελεί μετωνυμία του σπιτιού (παραμένει κάπου έγκλειστη). Ο σκηνοθέτης δεν μας λέει αν η κοπέλα βγήκε η θα βγει από το αυτοκίνητο. Ουσιαστικά, η κοπέλα απλώς έμεινε σπίτι.
Αν δεν έπεφτε στην παραπάνω αντίφαση κατά τη γνώμη μου, θα ταν καλή ταινία…
Αγαπητή Jane!
Έπεσα και εγω τυχαία στου blog σου. Την ταινία δεν την έχω δεί έχω δει όμως το τρέηλερ και έχω διαβάσει στο διαδίκτυο αρκετες συζητήσεις. Θα ήθελα λοιπον να υπογραμμίσω κάτι στο οποίο αναφαίρεται ο γνωστός διανοούμενος και φιλόσοφος Nelson Goodman επειδή πιστεύω ότι ο Κυνόδοντας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των λόγων του. O Goodman λοιπον λέει ότι η τέχνη ισχυρίζεται χωρίς να επιχειρηματολογεί. Αυτή είναι μια πολύ σοβαρή πρόταση που θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας άπαντες, καθώς τα μηνύματα αυτής της ταινίας για τα προβλήματα μέσα στην οικογένεια αποσπούνται απο το φανταστικό-συμβολικό πλαίσιο της ταινίας και αφομοιόνονται στην πραγματικότητα που βιώνει ο κάθε ένας απο εμάς. Ζώντας λοιπον σε μια κοινωνία η οποία – υπο την συμβουλευτική της μεταφρουδικής ψυχολογίας – τήνει να αποσύει απο πάνω μας οποιαδήποτε ευθύνη για τις δικές μας επιλογές και να την παροχετεύει σε αυτούς που μας γέννησαν έρχεται αυτή η ταινία και προσθέτει στην γενική εικόνα της οικογένειας την μελανιασμένη οπτική του σκηνοθέτη και του παραγωγού της. Jane έχω τέσσερα παιδιά τα οποία δεν τα έκανα ούτε κατα τύχη ούτε για να απενοχοποιηθώ απο το υπέροχο σεξ με τη γυναίκα μου ούτε απο κάποια θρησκοληπτη επιταγή ούτε για να πάρω άδεια Ταξι ή επιδόματα απο το κράτος. Το ήθελα! Και σκεφτόμενος τα όσα ακούω και διαβάζω για την ταινία αναρωτιέμαι τι σχέση έχουν όλα αυτά με την πραγματικότητα που ζω; Τι σχέση μπορεί να έχουν με όλη την αγάπη και την έννοια την φροντίδα που υπάρχει στην οικογένεια μου προς τις κοπέλες και τα παλικάρια μου που τα καμαρώνω να μεγαλώνουν σαν κυπαρίσια γύρω μου. Τι σχέση μπορεί να έχουν με την ομορφιά που βιώνουν εκατομμύρια ελληνικές οικογένειες; Θα μου πεις δεν γίνονται λάθη; Φυσικά και γίνονται. Πού δεν γίνονται λάθη; Αλλα η ζωή είναι πέρα απο αυτά. Και όλα αυτά τα λέω χωρις να μου διαφεύγει ότι υπάρχουν και πολλά μελανά παραδείγματα όπως και εσύ αναφέρεις, αλλά πόσα είναι αυτά; Και μπορούν αυτά να ορίζουν την πραγματικότητα σε σημείο που να δικαιολογείται ο κ. Λανθίμης και κάθε κ. Λανθίμης όταν ισχυρίζεται ότι η οικογένεια είναι αυτό το άρρωστο αποκύημα φαντασίας του Κυνόδοντα; Ο κ. Λανθίμης ισχυρίζεται χωρις να επιχειρηματολογεί και αυτό είναι πολύ σοβαρό. Αδιαφορώ για τα βραβεία και για τις διακρίσεις, και δεν πρέπει να θαμπώνουν κανένα επειδή ζούμε στον απόηχο μιας μεταμοντέρνας εποχής όπου «όλα βρίσκωνται στο τραπέζι» και στέκονται εκεί ισάξια. Νομίζω όμως ότι έγραψα πολλά, εύχομαι όχι βαρετά, αλλα μια και το φερε η κουβέντα κοιταξε σε παρακαλώ ξανά την υπόθεση της Ελένης απ το Κωσταλέξι. Η αλήθεια είναι πολύ πέρα απο αυτό που γράφεις. Υπάρχει επίσης μια παμψηφη αθωωτική απόφαση για τα αδέλφια της πράγμα που θα μπορούσε να σε φέρει σε πρόβλημα. Είναι κι αυτό άλλο ένα δείγμα ότι δεν είναι δύσκολο να παραπλανηθούμε στις απόψεις μας. Μου άρεσε αυτό που λες για βόμβα στο στομάχι και το ψυχικό σεισμό των 9 ρίχτερ και ίσως αυτό που θέλει να προκαλέσει ο σκηνοθέτης είναι αποκλειστικά και μόνο αυτό, πέρα απο τα «ψιλοκομμένα» σχόλια των αναλυτών ώστε να πάρει την επόμενη επιδότηση. Ωστόσω μπορούμε και χωρις να δούμε τον Κυνόδοντα να κρατήσουμε μέσα μας μια αυστηρή στάση για τέτοιες αποτρόπαιες συμπεριφορές, και να δείχνουμε την ευαισθησία που αξίζουν τα αθώα θύματά τους.